Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

“АВЕСТО” - МАЪНАВИЯТИМИЗ САРЧАШМАСИ

Марказий Осиё халқларининг энг қадимги зардуштийлик дини ва мукаддас китоби "Авесто"нинг ижод қилинган жойи ҳақида олимлар турлича фикрлар баён қилиб келдилар. Баъзи олимлар бу мукаддас китобнинг дастлабки нусхаси қадимги Бактрия ёки Мидия ҳудудида ёзилган, десалар, иккинчи гуруҳ олимлар, қадимги Хоразмда яратилган дейишади. Учинчи гуруҳ олимлар эса оташпарастлар пайгамбари Сипийтмон Зардушт қасрда туғилган бўлса, "Авесто" шу ерда дунёга келган, деб фикр билдирадилар. Ушбу рисолада муаллифлар "Авесто"нинг инсоният тараққиётидаги ўрни, унинг бутун жаҳон аҳли муштарак маънавий мероси эканлиги ҳақида, ундаги маънавий-ҳуқуқий ва таълим-тарбия масалалари, унинг тарихий-маърифий, фалсафий ва адабий қиммати ҳамда “Авесто” тили тўғрисида уз фикр-мулоҳазаларини баён этишган.

Тўрт аср олдинги Тошкент

Ушбу рисолада ХV аср охири ва XVI асрга оид ёзма манбалар асосида 400 йил олдинги Тошкентнинг савдо- сотиқ ишлари, ҳунармандчилик ва меъморчилик обидалари, шунингдек шаҳар ҳаётига оид ижтимоий-иқтисодий муносабатлар ва синфий кураш, ўша даврларда Тошкент областида истиқомат қилган халқлар ва элатлар ҳақида ҳикоя қилинади. Рисола кенг китобхонлар оммасига мўлжалланган.

Маънавият жилолари

Ушбу рисолада маънавият, маърифат масалаларида олимларимиз- нинг фикр-мулаҳазалари, шу кунги муаммоларга ҳамоҳанг будган, хорижда чоп этилган асардан таржима парчалари жам этилган. Рисола кенг китобхоналар оммасига мўлжалланган.

АЛЛОҲНИНГ ҚУРЪОНДАГИ МЎЪЖИЗАЛАРИ

«Аллоҳнинг Қуръондаги мўъжизалари» деб номланган ушбу китоб 14 аср муқаддам нозил бўлган оятларда зикр қилинган ноёб илмий далиллар, бир қатор тарихий ҳодисалар ҳақидаги маълумотларнинг фақат бугунга келибгина фан-техника тараққиёти туфайли кашф қилиниб, ўрганиб чиқилаётганлиги ҳақида ҳикоя қилади. Ношир сифатида халқимизга илм, зиё, маърифат улашишдек хайрли ишга қўл урар эканмиз, биз ушбу китобни ўқувчиларимизга етказишни ва уларни Қуръон ҳикматларидан оз бўлса-да баҳраманд қилишни лозим деб билдик. Инглизчадан қилинган мазкур таржимада имкони борича муаллифнинг матнини сўзма-сўз ёритишга ҳаракат қилинди. Албатта, ушбу таржима айрим камчиликлардан холи бўлмаслиги табиий. Таржима ҳақида билдирилган фикр- мулоҳазаларни мамнуният билан қабул қиламиз

MADANIYaTShUNOSLIK ASOSLARI

Zamon talablariga har tomonlama javob beradigan yuqori malakali, barkamol avlodni tarbiyalab voyaga yetkazish mustaqillik yo‘lidan borayotgan jamiyatimizning eng oliy maqsadidir. Zero, barkamollikning yuksak mezoni insonning chinakam ma’naviyat va ma’rifat sohibi bo‘la olishi bilan belgilanadi. Respublikamiz taraqqiyotining hozirgi bosqichi jamiyat hayotining barcha sohalarida tub sifat o‘zgarishlarini amalga oshirishni taqozo etadi. Bu vazifani hal etish ko‘p jihatdan fuqarolarning madaniy-ma’rifiy faolligini tinmay oshirib borish va kamol toptirish bilan uzviy bog‘liqdir. Kishilarning yaratuvchanlik qobiliyatini, axloqiy fazilatlarini, ijodiy ko‘tarinkiligini, iste’dodlarini to‘la namoyon eta olish fazilati madaniy faoliyat asosida ro‘yobga chiqadi. Inson omili tushunchasi tarkibiga kiradigan bu fazilatlar jamiyatning ham, alohida shaxsning ham barkamolligini ta’minlashga xizmat qiladi. Bularsiz kishilarning ijtimoiy hayot va tarixiy jarayonda ongli, samarali ishtirok etishi, umuman, ma’naviy shakllanishi va kamol topishini tasavvur etib bo‘lmaydi. Darhaqiqat, «buyuk davlat, buyuk kelajagimizga erishish uchun oqil, ma’rifatli, ayni paytda, o‘zining o‘tmishi, ulug‘ qadriyatlari, millati bilan faxrlanadigan va kelajakka ishonadigan insonlarni tarbiyalashimiz kerak. Bunday insonni tarbiyalash esa ijtimoiy fanimizning muqaddas burchidir... Vatan tarixi va madaniyati, jug‘rofiyasi va iqtisodini, qadimiy urf-odatlarimizni har tomonlama o‘rganish dolzarb ahamiyatga ega.

ислом ТАРИХИ ИК К И Н Ч И К И Т О Б

Тарих барча утган авлодларнинг oçaëm мадрасасидир. Тарих орцали тириклар узлари учун манфаатли нарсани урганиб, унга амал цилади- лар уамда узларига зарар етадиган нарсалардан воциф булиб, ундан четда буладилар. Ислом mapuxu деганда, одатда, Ислом давлатлари х,амда мусул- мон халкрарнинг ecuçuü нозил булган илк даврдан боитаб уозирги кун- гача булган тарихи назарда тутилади. Аммо аслида ушбу тарих дунё бошланганидан то уозирги, биз яшаб турган пайтгача булган даврни уз ичига олади. Зеро, бу тарих илк инсон, илк пайгамбар — Одам алай- щссаломдан бошланади. Шайх Мухаммад Содщ Мухаммад Юсуф щзратларининг ушбу асари Ислом тарихининг мухтасар баёни булиб, муаллифнинг сунгги китобларидан биридир.

ислом ТАРИХИ Б И Р И Н Ч И К И Т О Б

Тарих барчаутган авлодларнинг %аёт мадрасасидир. Тарих орцали тириклар узлари учун манфаатли нарсаниурганиб, унга стал цилади- лар х,амда узларига зарар етадиган нарсалардан воциф булиб, ундан четда буладилар. Ислом mapuxu деганда, одатда, Ислом давлатлари х,амда мусул- мон халкрарнинг вщий нозил булган илк даврдан бошлаб %озирги кун- гача булган тарихи назарда тутилади. Аммо аслидаушбу тарих дунё бошланганидан то уозирги, биз яшаб турган пайтгача булган даврни уз ичига олади. Зеро, бу тарих илк инсон, илк пайгамбар - Одам алай- щссаломдан богиланади. Шайх Мухаммад Содщ Мухаммад Юсуф уазратларининг ушбу асари Ислом тарихининг мухтасар баёни булиб, муаллифнинг сунгги китобларидан биридир.

Қадимий мудофаа деворлари

Ушбу рисолада Улуғ Хитой девори дунёда ягона эмаслиги, шунга ўхшаш деворлар қуллик давридан тортиб то ўрта асргача дунёнинг кўпгина мамлакатларида, шу жумладан, Урта Осиёда ҳам курилганлиги ҳақида ҳикоя қилинади. Брошюра кенг китобхонлар оммасига мўлжалланган.

Ҳайкаллар садоси

В. И. Ленин номли Қизил Байроқ ва Қизил юлдуз орденли Тошкент умумқўшин командирлари олий мактаби қучогида тарбияланган кишилар Улуғ Ватан уруши фронтларида қаҳрамонона жанглар тарихига шонли саҳифалар ёзишди. Бу мактабда ҳарбий таълим олган қирқ беш киши Совет Иттифоқи Қаҳрамони деган юксак унвонга муяссар бўлди. Китобчада шу қаҳрамонлардан баъзиларининг босиб ўтган ажойиб жанговар йўли тўғрисида мароқли ҳикоя қилинади.

Ҳозирги замон Эрон адабиёти

Адабиётшунос олим М. Рузбеҳнинг қаламига мансуб ушбу китобда ҳозирги замон Эрон адабиётининг ривожланиш босқичлари, йирик намояндаларининг ҳаёти ва ижоди хусусида сўз юритилади. Китоб шарқшунос мутахассислар, ўзбек ва тожик филологияси факультетлари профессор-ўқитувчилари ва талабаларига мўлжалланган.

Амир Темур туғилган жой ёхуд занжирсарой қиссаси

Бадиа, ёинки, тадқиқот - қиссада соҳибқирон туғилган жой ҳақидаги манбалар гувоҳлиги қаламга олинади, ривоятларга нигоҳ ташланади. Улуғ бобомиз болалиги билан боғлиқ воқеалар зуваласида мўғуллар босқини, сиёсий воқеа-ҳодисаларга ғаразли баҳо беришдек сўнгги давр фани иллатларига ҳам муносабат билдирилади.

Туркистон русиё босқини даврида

Қўлингиздаги рисола Туркистон ўлкаси тарихининг энг долзарб масалаларидан бирига багишланган. Унда Туркистон ўлкасининг чор Русиёси томонидан босиб олиниши, ўлкада огир мустамлакачилик сиёсати, босқинчилик зулмига қарши ўлка халқларининг миллий-озодлик ҳаракатлари жуда куплаб манбалар ва архив ҳужжатлари асосида баён этилади. Муаллифлар чор Русиёси мустамлакачилик зулми шароитида ўлкадаги ижтимоий-сиёсий ва маданият масалалари, хусусан жадидчилик ҳаракати муаммоларига ҳам катта эътибор берганлар.

Давр ва инсон

Мазкур рисолада ўзбек адабиётшунослигимизнинг муҳим жиҳати - насрда ритм, ахлоқ, ҳаёт ва конфликт, давр ва инсон, шунингдек, ишчи образининг шаклланиши, ривожи хусусида фикр юритилади.

МАЪНАВИЙ БАРКАМОЛЛИК ВА СИЁСИЙ МАДАНИЯТ

Ушбу рисолада фалсафий тафаккурнинг муҳим муаммоларидан бири - «комил инсон» тушунчасининг шаклланиш манбалари, бар- камол инсон қиёфасини белгилашда маънавият ва сиёсий маданият- нинг ўрни ҳамда аҳамияти ҳақида фикр юритилади. Муаллиф «маъ- навий баркамоллик» ва «сиёсий маданият» тушунчаларининг Шарқ ҳамда Ғарб фалсафасидаги ўзига хос талқинларини таҳлил этиб, улар бугунги миллий истиклол гояси ва мафкурасида қандай маъно- мазмун касб этаётганига эътиборни қаратади. Рисола теран фалсафий мулоҳазаларга, ҳаётий ва илмий далил- ларга бой. Энг муҳими у содда ва равон тилда, мароқли услубда ёзилган. Китоб, аввало, илмий жамоатчилик, сиёсатшунос ва ҳуқуқшунос олимлар, маънавият соҳаси ходимлари, илм ва билим масканлари тадқиқотчилари ҳамда талабаларига, қолаверса, кексаю ёш, каттаю кичик - барча китобхонларга, маърифат аҳлига мўлжалланган. У барча юртдошларимизга манзур бўлади, деган умиддамиз.

Нозик иборалар

Китобга аз-Замахшарий ижодидагина эмас, бутун ислом маданиятига муҳим ўрин тутувчи "Нозик иборалар" рисоласи тўлалигича критилди.

Қаҳқаҳанинг қудрати

Кулгининг аҳамияти ҳақида кўп гапирилган. У ҳақидаги салбий фикрлар ҳам талайгина. Лекин у маълум мақсадга йўналтирилганда кучли бир қуролга айланади. Шоир Маҳмуд асарларида ана шу қудратни ҳис этиш мумкин. Адабиётшунос олим Муҳаммадали Маҳмудовнинг мазкур рисоласи ўқувчида қизиқиш уйғотади.